Badacze z Wrocławia i Krakowa odkrywają tajemnice średniowiecznych polskich miast

5 marca 2026, 10:53

Dzisiejszy wygląd centrów wielu polskich miast to nie przypadek, a wynik precyzyjnego planowania w średniowieczu. Wtedy właśnie najszerzej i na największą skalę pojawiły się regularnie zaplanowane miasta. Było to związane z kolonizacją nowych terenów, przede wszystkim w Europie Środkowej i Wschodniej. Pomiędzy XI a XIV wiekiem w Europie powstało co najmniej 1500 nowych miast. Jednak zachowało się niewiele oryginalnych dokumentów planistycznych z tego okresu, więc historycy mieli problemy z odtworzeniem zasad, którymi kierowali się ówcześni mierniczy. Dlatego badacze z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego wykorzystali zaawansowane metody statystyczne i skanowanie laserowe, by zrekonstruować zasady, wedle których w XIII wieku wyznaczano przestrzeń miejską.



Rotaksany

DNA posłuży do budowy nanotrybików

26 kwietnia 2010, 10:04

Nanotechnologia - nie ma tygodnia bez nowych doniesień w tej dziedzinie. Biochemicy z Uniwersytetu w Bonn postanowili do budowy trybików przyszłych nanomaszyn wykorzystać spirale DNA. To prawie jak klocki LEGO - mówią.


Stuxnet i Flame to dzieło USA i Izraela?

20 czerwca 2012, 16:37

Washington Post, powołując się na byłego wysokiego rangą pracownika jednej z amerykańskich agencji wywiadowczych twierdzi, że oba niezwykle zaawansowane robaki atakujące instalacje przemysłowe - Stuxnet i Flame - są dziełem USA i Izraela


Programowanie światła

10 września 2013, 08:40

Komputery kwantowe wciąż znajdują się na bardzo wczesnym etapie rozwoju. Co prawda Google, NASA i kilka innych firm oraz organizacji korzysta z kwantowych komputerów firmy D-Wave, jednak wciąż nie do końca jest jasne, czym są te maszyny, gdyż używają one niestandardowej techniki obliczeń zwanej adiabatycznymi obliczeniami kwantowymi.


Powstanie uniwersalna szczepionka przeciwko grypie?

19 stycznia 2018, 13:06

Chińsko-amerykański zespół naukowy przybliżył nas do momentu wynalezienia skutecznej uniwersalnej szczepionki przeciwko grypie. Grypa to jedna z najpoważniejszych chorób trapiących ludzkość. Z danych WHO dowiadujemy się, że każdego roku grypa powoduje na świecie od 3 do 5 milionów poważnych zachorowań i zabija od 290 od 650 tysięcy osób.


Odkryli, w jaki sposób niebieskie światło uszkadza oczy

9 sierpnia 2018, 09:36

Zespół z Toledo odkrył, że niebieskie światło, z którym stykamy się przede wszystkim patrząc w ekrany i monitory, ale które jest też emitowane przez słońce, rozpoczyna reakcję tworzącą toksyczne molekuły w fotoreceptorach. Jeśli na retinal padnie niebieskie światło, molekuła ta się rozpada i powstają toksyny, które zabijają fotoreceptory, stwierdza Kasun Ratnayake, doktorant z laboratorium Karunarathne. Fotoreceptory nie ulegają regeneracji. Gdy zginą, nic ich nie zastąpi.


Wywąchać zdrajcę

15 stycznia 2009, 08:02

Fakt nienagannego działania kolonii mrówek czy pszczół znany jest od dawna. Jednak sposób, w jaki setki tysięcy osobników idealnie współpracują, pozostawał niejasny. Najnowsze badania uchylają rąbka tajemnicy.


Czeka nas rewolucja na rynku pamięci

8 października 2011, 09:52

Już w 2013 roku do sklepów mają trafić pierwsze chipy zbudowane na memrystorach. Zastąpią one układy flash i wyznaczą początek rewolucji na rynku układów pamięci.


Cesarskie cięcie wywołuje zmiany epigenetyczne

4 lipca 2014, 10:32

Z badań przeprowadzonych przez naukowców ze szwedzkiego Karolinska Institutet wynika, iż sposób porodu może pozostawiać po sobie ślady w komórkach macierzystych dziecka. To z kolei może wyjaśniać, dlaczego osoby urodzone przez cesarskie cięcie częściej zapadają na choroby autoimmunologiczne


Philae ma kłopoty

14 listopada 2014, 11:16

Po udanym lądowaniu na komecie przyszedł, niestety, czas na nie najlepsze informacje. Już wcześniej było wiadomo, że lądownik dwukrotnie odbił się od powierzchni komety. Teraz wiemy, że wylądował w fatalnym miejscu – znajduje się w cieniu klifu, a to może przekreślić szanse na wydłużenie misji Philae.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk